Analiza čestica u vazduhu
Suspendovane čestice PM₁₀ i PM₂.₅ predstavljaju jedan od osnovnih parametara za praćenje kvaliteta ambijentalnog vazduha. Pored određivanja ukupne koncentracije čestica, analiza njihovog hemijskog i mineralnog sastava omogućava identifikaciju prisutnih zagađujućih materija i procenu mogućih izvora zagađenja.
Čestice iz vazduha sakupljaju se na odgovarajućim filterima, nakon čega se mogu analizirati različitim tehnikama u zavisnosti od elemenata, koncentracionog opsega i vrste informacije koja se zahteva.
Elementarna analiza filtera rendgenskom fluorescencijom
Rendgenska fluorescencija (XRF) omogućava direktnu, nedestruktivnu multielementnu analizu čestica sakupljenih na filterima. Filter se postavlja direktno u spektrometar, bez rastvaranja ili druge složene pripreme uzorka. Pošto uzorak tokom merenja ostaje praktično nepromenjen, isti filter se nakon XRF analize može koristiti i za dodatna ispitivanja drugim tehnikama.
Epsilon 4 može se koristiti za određivanje koncentracije elemenata na filterima u skladu sa metodom EPA IO-3.3. Sistem podržava filtere prečnika od 25 do 52 mm i može biti opremljen fabričkom kalibracijom za ovu primenu. Za laboratorije sa većim brojem uzoraka dostupan je automatski menjač sa 60 pozicija.
Određivanje metala nakon digestije filtera
Kada su potrebne niže granice detekcije ili određivanje većeg broja elemenata u tragovima, čestice sakupljene na filteru mogu se nakon odgovarajuće digestije analizirati tehnikama ICP-MS i ICP-OES.
ICP-MS se koristi za određivanje veoma niskih koncentracija elemenata u tragovima, uključujući elemente kao što su arsen, kadmijum, nikl i olovo. Tehnika je posebno pogodna kada monitoring zahteva visoku osetljivost i određivanje velikog broja elemenata u jednom merenju.
ICP-OES omogućava multielementnu analizu digestovanih filtera i pogodan je za rutinsko određivanje metala u širem koncentracionom opsegu.
Za laboratorije u kojima se prati manji broj ciljnih elemenata može se koristiti i atomska apsorpciona spektrometrija (AAS). Nakon pripreme i digestije filtera, AAS omogućava selektivno kvantitativno određivanje pojedinačnih metala.
Analiza respirabilnog kristalnog silicijum-dioksida
Pored elementarnog sastava, kod monitoringa profesionalne izloženosti značajno je određivanje respirabilnog kristalnog silicijum-dioksida, posebno kvarca i kristobalita.
Za ovu namenu koristi se rendgenska difrakcija (XRD), kojom se određuju kristalne faze prisutne u česticama sakupljenim na filteru. Za razliku od elementarne analize, XRD daje informaciju o kristalnoj strukturi materijala, što omogućava razlikovanje kristalnih oblika silicijum-dioksida i njihovo kvantitativno određivanje.
Kombinacijom XRF, ICP-MS, ICP-OES, AAS i XRD tehnika moguće je dobiti informacije o elementarnom i mineralnom sastavu čestica u vazduhu, od rutinskog monitoringa metala do određivanja elemenata u tragovima i respirabilnog kristalnog silicijum-dioksida.
